องค์ประกอบและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อจุลินทรีย์บนผิวหนัง

องค์ประกอบและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อจุลินทรีย์บนผิวหนัง

1. องค์ประกอบของจุลินทรีย์บนผิวหนัง

จุลินทรีย์บนผิวหนังเป็นสมาชิกสำคัญของระบบนิเวศบนผิวหนัง และโดยทั่วไปแล้วจุลินทรีย์บนผิวหนังสามารถแบ่งออกเป็นแบคทีเรียประจำถิ่นและแบคทีเรียชั่วคราว แบคทีเรียประจำถิ่นคือกลุ่มจุลินทรีย์ที่อาศัยอยู่บนผิวหนังที่แข็งแรง ได้แก่ Staphylococcus, Corynebacterium, Propionibacterium, Acinetobacter, Malassezia, Micrococcus, Enterobacter และ Klebsiella ส่วนแบคทีเรียชั่วคราวหมายถึงจุลินทรีย์ที่ได้รับมาจากการสัมผัสกับสิ่งแวดล้อมภายนอก ได้แก่ Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolyticus และ Enterococcus เป็นต้น ซึ่งเป็นแบคทีเรียก่อโรคหลักที่ทำให้เกิดการติดเชื้อที่ผิวหนัง แบคทีเรียเป็นแบคทีเรียที่พบมากที่สุดบนผิวหนัง และยังมีเชื้อราบนผิวหนังด้วย ในระดับไฟลัม จุลินทรีย์ใหม่บนผิวหนังส่วนใหญ่ประกอบด้วย 4 ไฟลัม ได้แก่ Actinobacteria, Firmicutes, Proteobacteria และ Bacteroidetes ในระดับสกุล แบคทีเรียบนผิวหนังส่วนใหญ่ได้แก่ Corynebacterium, Staphylococcus และ Propionibacterium แบคทีเรียเหล่านี้มีบทบาทสำคัญในการรักษาสุขภาพผิว

2. ปัจจัยที่มีผลต่อระบบนิเวศจุลินทรีย์บนผิวหนัง

(1) ปัจจัยโฮสต์

ปัจจัยต่างๆ เช่น อายุ เพศ และสถานที่อยู่อาศัย ล้วนมีผลต่อจุลินทรีย์บนผิวหนัง

(2) ส่วนประกอบของผิวหนัง

ส่วนเว้าและส่วนประกอบของผิวหนัง รวมถึงต่อมเหงื่อ (ต่อมเหงื่อและต่อมอะโพครีน) ต่อมไขมัน และรูขุมขน มีจุลินทรีย์ประจำถิ่นที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของตนเอง

(3) ลักษณะพื้นผิวของผิวหนัง

การเปลี่ยนแปลงทางภูมิประเทศของพื้นผิวผิวหนังขึ้นอยู่กับความแตกต่างทางกายวิภาคของผิวหนังในแต่ละบริเวณ วิธีการเพาะเลี้ยงเชื้อแสดงให้เห็นว่าบริเวณต่างๆ ทางภูมิประเทศนั้นเอื้อต่อการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ที่แตกต่างกัน

(4) อวัยวะต่างๆ

วิธีการทางชีววิทยาระดับโมเลกุลตรวจจับแนวคิดเรื่องความหลากหลายของแบคทีเรีย โดยเน้นว่าจุลินทรีย์บนผิวหนังนั้นขึ้นอยู่กับตำแหน่งของร่างกาย การตั้งรกรากของแบคทีเรียขึ้นอยู่กับตำแหน่งทางสรีรวิทยาของผิวหนังและเกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมเฉพาะ เช่น ความชื้น ความแห้ง ความมัน เป็นต้น

(5) การเปลี่ยนแปลงเวลา

มีการใช้วิธีการทางชีววิทยาระดับโมเลกุลเพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงของจุลินทรีย์บนผิวหนังทั้งในด้านเวลาและสถานที่ ซึ่งพบว่ามีความสัมพันธ์กับเวลาและสถานที่ในการเก็บตัวอย่าง

(6) การเปลี่ยนแปลงค่า pH

ย้อนกลับไปในปี 1929 มาร์ชิโอนินีได้พิสูจน์แล้วว่าผิวหนังมีสภาพเป็นกรด จึงเป็นที่มาของแนวคิดที่ว่าผิวหนังมี "ชั้นป้องกัน" ที่สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์และปกป้องร่างกายจากการติดเชื้อ ซึ่งแนวคิดนี้ยังคงถูกนำมาใช้ในการวิจัยทางด้านผิวหนังจนถึงทุกวันนี้

(7) ปัจจัยภายนอก – การใช้เครื่องสำอาง

มีปัจจัยภายนอกหลายอย่างที่ส่งผลกระทบต่อจุลนิเวศวิทยาของผิวหนังเช่น อุณหภูมิ ความชื้น คุณภาพอากาศ เครื่องสำอาง ฯลฯ ของสภาพแวดล้อมภายนอก ในบรรดาปัจจัยภายนอกมากมาย เครื่องสำอางเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อระบบนิเวศจุลินทรีย์บนผิวหนังในบางส่วนของร่างกายมนุษย์ เนื่องจากผิวหนังสัมผัสกับเครื่องสำอางบ่อยครั้ง