หน้าที่ทางสรีรวิทยาของระบบนิเวศจุลภาคในผิวหนัง

หน้าที่ทางสรีรวิทยาของจุลนิเวศวิทยาของผิวหนัง

จุลินทรีย์ประจำถิ่นมีเสถียรภาพในตัวเองสูงและสามารถป้องกันการรุกรานของแบคทีเรียต่างถิ่นได้ ภายใต้สภาวะปกติ ความสมดุลทางนิเวศวิทยาแบบไดนามิกจะถูกรักษาไว้ระหว่างจุลินทรีย์ด้วยกันเอง และระหว่างจุลินทรีย์กับโฮสต์
1. มีส่วนร่วมในกระบวนการเผาผลาญของเนื้อเยื่อผิวหนัง
ต่อมไขมันจะหลั่งไขมัน ซึ่งจุลินทรีย์จะย่อยสลายเพื่อสร้างฟิล์มไขมันแบบอิมัลชัน ฟิล์มไขมันเหล่านี้มีกรดไขมันอิสระ หรือที่เรียกว่าฟิล์มกรด ซึ่งสามารถทำให้สารด่างที่ปนเปื้อนบนผิวหนังเป็นกลาง และยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียแปลกปลอม (แบคทีเรียที่ผ่านเข้ามา) เชื้อรา และจุลินทรีย์ก่อโรคอื่นๆ ดังนั้นหน้าที่หลักของจุลินทรีย์ปกติบนผิวหนังจึงเป็นการปกป้องผิวที่สำคัญ
2. ผลทางโภชนาการ
เมื่อเวลาผ่านไป ผิวหนังมีความสามารถในการผลัดเซลล์ได้เอง และสิ่งที่เรามองเห็นได้ด้วยตาเปล่าก็คือ รังแค ซึ่งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ผิวหนังชั้นนอกอย่างค่อยเป็นค่อยไป จากเซลล์เคราติโนไซต์ที่แข็งแรงและอวบอิ่ม ไปเป็นเซลล์แบนราบที่ไม่ทำงาน ออร์แกเนลล์หายไป และเกิดการสร้างเคราตินขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป เซลล์ที่หลุดลอกและเกิดการสร้างเคราตินเหล่านี้จะถูกย่อยสลายเป็นฟอสโฟลิปิด กรดอะมิโน ฯลฯ ซึ่งสามารถนำไปใช้ในการเจริญเติบโตของแบคทีเรียและดูดซึมเข้าสู่เซลล์ได้ โมเลกุลขนาดใหญ่ที่ถูกย่อยสลายแล้วไม่สามารถดูดซึมเข้าสู่ผิวหนังได้ และจำเป็นต้องถูกย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ในผิวหนังให้กลายเป็นสารโมเลกุลขนาดเล็กเพื่อบำรุงผิว
3. ภูมิคุ้มกัน
ผิวหนังของมนุษย์เป็นด่านแรกในการป้องกันเชื้อโรคจากภายนอก โดยจะปกป้องผิวหนังของตนเองทั้งโดยทางตรงและทางอ้อมผ่านกลไกต่างๆ มากมาย หนึ่งในกลไกสำคัญของการป้องกันตนเองนี้คือการหลั่งสารเปปไทด์ต้านจุลชีพที่มีอยู่ในชั้นหนังกำพร้า
4. การชำระล้างตนเอง
แบคทีเรียประจำถิ่น Propionibacterium และแบคทีเรียร่วมอาศัย Staphylococcus epidermidis ในจุลินทรีย์ประจำผิวหนังจะย่อยสลายไขมันในผิวหนังเพื่อสร้างกรดไขมันอิสระ ทำให้ผิวหนังอยู่ในสภาวะเป็นกรดเล็กน้อย กล่าวคือ เป็นฟิล์มไขมันที่เป็นกรดแบบอิมัลชัน ซึ่งสามารถยับยั้งการเจริญเติบโต การแพร่พันธุ์ และการตั้งรกรากของจุลินทรีย์ที่ผ่านเข้ามาหลายชนิด เช่น Staphylococcus aureus และ Streptococcus
5. ผลของเกราะป้องกัน
จุลินทรีย์ประจำถิ่นเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ช่วยปกป้องผิวจากเชื้อโรคแปลกปลอม และยังเป็นส่วนหนึ่งของหน้าที่ในการสร้างเกราะป้องกันผิว จุลินทรีย์ที่อาศัยอยู่บนผิวหนังในลักษณะที่เป็นลำดับชั้นและเป็นระเบียบนั้น เปรียบเสมือนชั้นของไบโอฟิล์ม ซึ่งไม่เพียงแต่มีบทบาทในการปกป้องผิวหนังชั้นนอกที่สัมผัสกับสิ่งแวดล้อมภายนอกเท่านั้น แต่ยังส่งผลโดยตรงต่อการสร้างความต้านทานต่อการเจริญเติบโตของเชื้อโรค ทำให้เชื้อโรคแปลกปลอมไม่สามารถเข้ามายึดครองผิวหนังได้